Bijna twee derde van 96 D66-beloften over wonen en klimaat ontbreekt in akkoord en begroting; 3 staan erin, 33 lopen of kregen een andere vorm

Akkoord en begroting nemen de verplichting over: huurwoningen met label E, F of G moeten per 2029 verbeterd zijn, met strengere eisen richting 2040. De regeling is nog niet definitief.

D66 beloofde: “Verhuurders worden verplicht om huizen met een slecht energielabel te verbeteren.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

“Verhuurders worden verplicht energielabels E, F en G voor huurwoningen per 2029 uit te faseren; labels C en D per 2040.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“In de sociale huursector zetten we in op het uitfaseren van de slechtste energielabels richting 2028 en vanaf 2029 voeren we minimumnormen in voor de hele huursector, met verdere aanscherping richting 2040.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 15

Stand van uitvoering

“Ook de uitfasering van huurwoningen met energielabel E, F en G maakt onderdeel uit van deze aanpak.” Kamerbrief Reactie op de Monitor Energiearmoede 2025

Het akkoord trekt de regels voor prefabwoningen overal gelijk, met een digitaal planproces. De begroting zet een programma voor industrieel bouwen voort, binnen een pakket van 205 miljoen euro in 2029-2035. Het streven: ontwerp en vergunning in 4 in plaats van 8 jaar.

D66 beloofde: “D66 wil landelijke bouwregels harmoniseren zodat bijvoorbeeld prefabwoningen sneller en eenvoudiger in heel Nederland gebouwd kunnen worden.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

“We willen sneller bouwen met innovatie. Prefabwoningen worden sneller en schoner gebouwd. In elke gemeente zijn de regels echter anders, en daardoor lukt het onvoldoende om op te schalen. We maken deze fabriekswoningen veel betaalbaarder en sneller realiseerbaar door de regels gelijk te trekken en te gaan werken met een digitaal planproces.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“Onderdeel hiervan is het voortzetten van het IOP, dat zich richt op industrieel bouwen, digitaliseren, innoveren en standaardiseren om woningbouw te versnellen en onderzoek rondom het beter benutten van bestaande gebouwen.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 26

Stand van uitvoering

“Zo kan door innovatie, digitalisering en standaardisatie de doorlooptijd van het ontwerp- en vergunningentraject worden gehalveerd van 8 naar 4 jaar. Daartoe is € 90 miljoen beschikbaar.” Rijksoverheid

Het akkoord wil belemmeringen voor hospitaverhuur weghalen, en de begroting regelt dat met een wetswijziging, onder meer een tijdelijk huurcontract van maximaal vijf jaar. Op 2 juli 2026 kondigde de minister het wetsvoorstel aan; het streven is dat het op 1 januari 2027 ingaat.

D66 beloofde: “We vereenvoudigen de regels voor kamerhuur (hospitaregeling).” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 31

Coalitieakkoord

“Ook willen we woningdelen en het verhuren van een woning in (studenten)kamers makkelijker maken, waarbij gemeenten bij zwaarwegende redenen verkamering mogen beperken. [...] Familie- en mantelzorgwoningen op eigen terrein worden vergunningsvrij en belemmeringen voor hospitaverhuur worden weggehaald.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 17

Begroting 2027

“We stimuleren hospitaverhuur door belemmeringen weg te nemen middels een wetswijziging. [...] Het streven is om het wetsvoorstel op 1 januari 2027 in werking te laten treden.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

“Naast deze brief stuur ik binnen enkele dagen het wetsvoorstel Hospitaverhuur naar uw Kamer, waarmee drempels voor hospitaverhuur worden verlaagd.” Kamerbrief Beter benutten bestaande woningvoorraad, p. 2

Het akkoord spreekt van minstens 30 grootschalige bouwlocaties, die ook nieuwe wijken kunnen zijn. De eerste vijf nieuwe locaties zijn wijken bij bestaande steden; drie locaties ter grootte van een stad waren al eerder aangewezen.

D66 beloofde: “D66 wil tien nieuwe steden bouwen, vooral bij bestaande steden of kernen en bij grote ov-knooppunten.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21

Coalitieakkoord

“We bouwen minstens 30 grootschalige nieuwbouwlocaties van nationaal belang verspreid over het land. Dat kunnen nieuwe wijken zijn, maar ook nieuwe steden.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“Vanuit het coalitieakkoord is cumulatief € 940 mln. beschikbaar gesteld voor de jaren 2029 t/m 2033 voor grootschalige woningbouwlocaties.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 10

Stand van uitvoering

“Dit doen we met vijf nieuwe locaties op de korte termijn, nog eens vijf op de middellange termijn en schetsen we in de Nota Ruimte een toekomstperspectief voor nieuwe steden op de langere termijn.” Kamerbrief Aanwijzing nieuwe nationaal grootschalige woningbouwlocaties

Een landelijke grondbank voor woningbouw staat niet in het akkoord. Het akkoord geeft gemeenten wel een grondfaciliteit om grondaankoop te financieren. De nationale grondbank die het akkoord aankondigt, is voor de verplaatsing van landbouwbedrijven, niet voor woningbouw.

D66 beloofde: “We richten een Rijksgrondfaciliteit (een landelijke grondbank) op, zodat de grond die het Rijk in bezit heeft of krijgt, ingezet kan worden om sneller huizen te bouwen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21

Coalitieakkoord

“Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om actief grondbeleid te voeren en grond tegen redelijke prijzen aan te kopen, onder andere via een sterker en actiever (toepassen van) voorkeursrecht, een grondfaciliteit voor de financiering van aankoop.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“In 2027 wordt verder gewerkt aan de uitwerking van deze kaders en wordt besluitvorming om wel of geen grondbank op te richten voorzien.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 18

Stand van uitvoering

“Met deze voorgenomen stappen ben ik voornemens toe te werken naar besluitvorming begin 2027 en daarbij Uw Kamer weer te informeren.” Kamerbrief Appreciatie verkenning Landelijke Integrale Grondbank, p. 6

D66 noemde 2 miljard euro per jaar; het akkoord trekt zeven keer 1 miljard uit, in 2029-2035: een andere maat. De begroting zet dat geld klaar, maar het eerste geld komt pas in 2029 en de besteding is nog niet begonnen.

D66 beloofde: “We maken jaarlijks €2 miljard euro vrij om de woningbouw uit het slop te halen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21

Coalitieakkoord

“Voor het stimuleren van het bouwen van betaalbare woningen wordt 1 miljard euro per jaar vrijgemaakt vanaf 2029 tot en met 2035.” Budgettaire tabel en bijlage bij coalitieakkoord "Aan de slag", p. 4

Begroting 2027

“Het kabinet-Jetten heeft 7 x € 1 mld. extra beschikbaar gesteld voor de jaren 2029-2035 om maatregelen te treffen die de woningbouw verder stimuleren. Deze middelen worden per Ontwerpbegroting 2027 overgeboekt van de Aanvullende Post bij het Ministerie van Financiën naar de begroting van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 8

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, loopt geld voor groen en speelplaatsen via een apart programma. Wel geven akkoord en begroting gemeenten meer instrumenten voor grondbeleid, zoals het voorkeursrecht en een ruimer kostenverhaal. Een uitvoeringsbrief over grondbeleid van gemeenten is niet gevonden.

D66 beloofde: “Om te voorkomen dat dit geld vooral bij vastgoedondernemers terechtkomt, krijgen gemeenten meer ruimte om zelf grond te kopen en te ontwikkelen. Ook krijgen gemeenten meer mogelijkheden om grondspeculaties te voorkomen en te zorgen dat er niet alleen huizen komen, maar ook speelplaatsen en groen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21

Coalitieakkoord

“We willen het prijsopdrijvend effect door meer vraag voorkomen. Daarbij kan ook een instrument worden ingezet waarbij private winsten van grondbezitters meer publiek kunnen worden aangewend voor bijvoorbeeld woningbouw en infrastructuur waarbij uitbreiden van het kostenverhaal het snelst en meest geschikt is.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“We versterken de kennis en capaciteit bij gemeenten over grondbeleid en het toepassen van instrumenten zoals het voorkeursrecht, anterieure overeenkomsten en het kostenverhaal. [...] Met deze uitbreiding van het kostenverhaal kan een groter deel van de waardestijging van de grond worden gebruikt voor noodzakelijke publieke investeringen en worden prijsstijgingen van grond door speculatie voorkomen. [...] Vanuit het coalitieakkoord is € 90 mln. in 2030 en 2031 beschikbaar gemaakt voor de uitvoering van het grondbeleid.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 18

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het akkoord maakt splitsen en woningdelen makkelijker en waar mogelijk vergunningsvrij, maar niet gratis. Over leges staat niets in de begroting. Een verkenning loopt, en de minister wil wettelijk vastleggen dat gemeenten deze vormen mogelijk maken.

D66 beloofde: “Vergunningen voor woningdelen en woningsplitsing worden gratis, zodat het aantrekkelijker wordt om in bestaande huizen met meer mensen te wonen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21

Coalitieakkoord

“Er komen onder andere simpelere regels voor optoppen en splitsen, vergunningsvrij waar mogelijk. [...] Ook willen we woningdelen en het verhuren van een woning in (studenten)kamers makkelijker maken, waarbij gemeenten bij zwaarwegende redenen verkamering mogen beperken.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 17

Begroting 2027

“In het kader van de Landelijke Aanpak Beter Benutten wordt een actieagenda voor de jaren 2026-2027 uitgevoerd. Hierbij hoort onder andere een verkenning over het makkelijker maken van optoppen, woningdelen en -splitsen.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

“Ik ga juridisch borgen dat gemeenten optoppen, splitsen en woningdelen planologisch faciliteren, om daarmee belemmeringen voor deze vormen van Beter Benutten weg te nemen.” Kamerbrief Beter benutten bestaande woningvoorraad, p. 2

Het akkoord werkt het doel concreet uit: één beroepsgang, vaste termijnen voor uitspraken en hogere drempels voor bezwaar en beroep. In de begroting staat daarvoor geen geld of besluit, en een wetsvoorstel of Kamerbrief is niet gevonden.

D66 beloofde: “D66 wil dit in balans brengen. Daarom maken we bezwaarprocedures sneller en [...] korter” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 21-22

Coalitieakkoord

“We gaan schrappen in bezwaarprocedures. Er komt één beroepsgang (geen stapeling meer van beroep op bezwaar), vaste uitspraaktermijnen en we beperken mogelijkheden om bouw stil te leggen (bijvoorbeeld via een vaste vergoeding). De drempels voor bezwaar en beroep gaan omhoog.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 17

Begroting 2027

“We zetten in op het vereenvoudigen van wet- en regelgeving met als doel procedures voor woningbouw te versnellen en kosten te verlagen. We schrappen regels die niet langer effectief zijn en beperken de stapeling van eisen. Daarnaast zetten we in op structurele vereenvoudiging via een jaarlijkse Vereenvoudigingswet.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wettelijk quotum per gemeente en per groep is nergens gevonden. Het kabinet pakt het doel anders aan: met geld voor ouderenwoningen, doelen in bestuurlijke afspraken en subsidie voor kamers en studentenhuisvesting. Voor alleenstaanden is geen doel of regeling gevonden.

D66 beloofde: “We halen de doelen voor seniorenwoningen nu bij lange na niet. Voor jongeren en studenten en voor alleenstaanden zijn de doelen er nog niet eens. Dat moet anders. Er moet een bouwquotum komen, zodat elke gemeente moet meebouwen voor elk van deze groepen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 22

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“VRO heeft vanaf 2027 tot en met 2030 € 420 mln. beschikbaar ter ondersteuning van de realisatie van deze woningtypes. In de periode 2032 t/m 2035 stelt VRO € 635 mln. beschikbaar voor de continuering van de Stimuleringsregeling Ontmoetingsruimten in Ouderenhuisvesting (SOO) en de Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SZGW).” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 10

Stand van uitvoering

“afspraken voor ca. 288.600 woningen geschikt voor ouderen, uitgesplitst in 153.300 nultredenwoningen, 94.000 geclusterde woningen en 41.300 zorggeschikte woningen. Deze doelstelling is leidend voor de sturing op de opgave via de woondeals.” Kamerbrief Voortgang ouderenhuisvesting, p. 9

Het akkoord streeft naar 30% sociale huur bij nieuwe woondeals, en dat kan per regio verschillen. Een wettelijk minimum voor alle nieuwbouw in elke gemeente staat er niet in. Afspraken over woningen voor bewoners uit de wijk zijn niet teruggevonden.

D66 beloofde: “We leggen wettelijk vast dat bij nieuwbouw in elke gemeente minstens 30% sociale huur komt, zodat gemeenschappen in wijken gemengd blijven. Dit vraagt om regie. We maken goede afspraken over hoe woningen worden verdeeld en toegewezen, zoals bij nieuwbouw en renovatie. Een deel van de huizen is speciaal voor bewoners uit de wijk. Zo kunnen mensen bij elkaar in de buurt blijven wonen, ook als ze een ander soort huis willen of nodig hebben.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

“Bij nieuwe woondeals streven we naar 2/3 betaalbaar, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop. Dit kan per regio verschillen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“Bij nieuwe woondeals streven we naar 2/3 betaalbaar, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop. Om dit te bereiken is samenwerking nodig met medeoverheden, corporaties en bouwende partijen. Het Rijk voert hierop regie.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 9

Stand van uitvoering

“Zo vertalen we doelstelling van jaarlijks 100.000 woningen, waarvan 2/3 betaalbaar door naar de lokale praktijk.” Kamerbrief Actieplan Versnelling Woningbouw

Het akkoord wil een isolatieoffensief, maar noemt geen aantal huurwoningen. In 2025 kregen ruim 80.000 woningen een grote isolatiemaatregel; dat getal gaat over de lokale aanpak van koopwoningen en gemengde VvE's, niet over huurwoningen, en telt niet naar een doel.

D66 beloofde: “We starten een grootschalig isolatieplan: vóór 2030 verduurzamen we minimaal 1 miljoen huurwoningen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

“We geven prioriteit aan de verduurzaming van woningen en maken de energierekening zo blijvend betaalbaar, bijvoorbeeld met een Nationaal Isolatie Offensief.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

geen eigen bedrag

Stand van uitvoering

“in 2025 ruim 80.000 woningen aangepakt met één of meerdere grote isolatiemaatregelen” Kamerbrief Reactie op de Monitor Energiearmoede 2025

Anders dan D66 wilde, is er geen aparte versnelling van milieueffectrapportages gevonden. Akkoord en begroting verkorten procedures voor woningbouw in het algemeen, met instrumenten uit de vroegere Crisis- en herstelwet en een jaarlijkse Vereenvoudigingswet.

D66 beloofde: “We versnellen en vereenvoudigen de uitvoering van milieueffectrapportages met behoud van gezondheid en natuur.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

“Alle gebiedssubsidies worden in één budget gebundeld zodat we versnippering tegengaan en we passen instrumenten uit de voormalige crisis- en herstelwet toe zodat we procedures aanzienlijk verkorten.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“We zetten in op het vereenvoudigen van wet- en regelgeving met als doel procedures voor woningbouw te versnellen en kosten te verlagen. [...] Daarnaast zetten we in op structurele vereenvoudiging via een jaarlijkse Vereenvoudigingswet.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, is geen wijziging van de besluitvorming in VvE's gevonden. Het akkoord maakt optoppen op een andere manier makkelijker: simpelere regels, vergunningsvrij waar mogelijk. Een verkenning loopt, en gemeenten moeten optoppen wettelijk mogelijk gaan maken.

D66 beloofde: “Door de wetgeving aan te passen van de besluitvorming bij VvE’s, willen we de mogelijkheden van optoppen verruimen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

“Er komen onder andere simpelere regels voor optoppen en splitsen, vergunningsvrij waar mogelijk. [...] Het Rijk stelt minimumomstandigheden op waaronder gesplitst, getransformeerd en opgetopt moet kunnen worden.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 17

Begroting 2027

“In het kader van de Landelijke Aanpak Beter Benutten wordt een actieagenda voor de jaren 2026-2027 uitgevoerd. Hierbij hoort onder andere een verkenning over het makkelijker maken van optoppen, woningdelen en -splitsen.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

“Ik ga juridisch borgen dat gemeenten optoppen, splitsen en woningdelen planologisch faciliteren, om daarmee belemmeringen voor deze vormen van Beter Benutten weg te nemen.” Kamerbrief Beter benutten bestaande woningvoorraad, p. 2

Anders dan D66 wilde, kiest het akkoord geen planbatenheffing, maar een ruimer kostenverhaal: zo kan een deel van de winst van grondbezitters naar woningbouw en infrastructuur gaan. De begroting werkt dat uit en versterkt de kennis van gemeenten over grondbeleid.

D66 beloofde: “Daarbij voeren we ook een planbatenheffing in, waardoor waardestijgingen van grond door bestemmingswijziging niet langer alleen bij grondontwikkelaars belanden.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

“We willen het prijsopdrijvend effect door meer vraag voorkomen. Daarbij kan ook een instrument worden ingezet waarbij private winsten van grondbezitters meer publiek kunnen worden aangewend voor bijvoorbeeld woningbouw en infrastructuur waarbij uitbreiden van het kostenverhaal het snelst en meest geschikt is.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“We versterken de kennis en capaciteit bij gemeenten over grondbeleid en het toepassen van instrumenten zoals het voorkeursrecht, anterieure overeenkomsten en het kostenverhaal. [...] Vanuit het coalitieakkoord is € 90 mln. in 2030 en 2031 beschikbaar gemaakt voor de uitvoering van het grondbeleid.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 18

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een fonds met de naam Nationaal Koopstartfonds is niet gevonden. Wel zet de begroting het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen voort voor starters met een middeninkomen, met samen 100 miljoen euro extra in 2028-2034. Of het om hetzelfde fonds gaat, valt niet op te maken.

D66 beloofde: “D66 wil het Nationaal Koopstartfonds uitbreiden.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 31

Coalitieakkoord

“Overheidsmiddelen worden hierbij niet alleen ingezet voor betaalbare huurwoningen, maar een deel van de middelen wordt structureel geoormerkt voor de realisatie van betaalbare koopwoningen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen wordt voortgezet met aanvullende middelen uit het coalitieakkoord (cumulatief €100 mln. in de jaren 2028 t/m 2034). Het NFBK maakt meer nieuwbouwwoningen bereikbaar en betaalbaar voor koopstarters met een middeninkomen.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 13

Stand van uitvoering

“Het NFBK heeft een revolverende werking. De bestaande fondsomvang wordt op korte termijn volledig uitgegeven, maar vloeit pas in de periode 2030-2032 terug.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 13

Anders dan D66 wilde, is er geen verplichte toets voor de middenhuur. Het akkoord voert een jaarlijkse inkomenstoets in om te zien of de huur nog past, en een vermogenstoets voor nieuwe sociale huurders. De wetswijzigingen moeten per 2028 ingaan.

D66 beloofde: “We verplichten een inkomenstoets voor sociale huur en middenhuur: wie langdurig een hoger inkomen heeft, gaat ook meer huur betalen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 32

Coalitieakkoord

“We willen de doorstroom bevorderen, daarom voeren we een jaarlijkse inkomenstoets in om te bepalen of de huurprijs nog passend is en worden afspraken met woningcorporaties gemaakt over het toepassen van passende huurgelden. Voor nieuwe instroom in de sociale huursector wordt ook een vermogenstoets ingevoerd.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“Ten behoeve van een betere financiële balans in de corporatiesector wordt in 2026 in samenwerking met de corporaties de mogelijkheid verkend om het instrument van de inkomensafhankelijke huurverhoging een meer verplichtend karakter te geven.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 12

Stand van uitvoering

“Het gaat onder meer om een vrijstelling van de renteaftrekbeperking uit de ATAD-richtlijn, hogere huurverhogingen voor draagkrachtige huishoudens en meer mogelijkheden voor corporaties om te investeren in middenhuurwoningen.” Kamerbrief Actieplan Versnelling Woningbouw, p. 1

Het akkoord werkt aan minstens vier nieuwe kerncentrales, D66 noemde er twee. De begroting trekt er subsidie voor uit: samen 170 miljoen euro in 2027-2030 en 20 miljoen in 2031. De centrales leveren pas na deze kabinetsperiode stroom.

D66 beloofde: “Wij gaan door met de voorbereidingen voor de bouw van twee nieuwe centrales.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

“wordt doorgewerkt aan de bouw van tenminste vier nieuwe kerncentrales” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 24

Begroting 2027

Regel "Diverse subsidies kernenergie" in tabel 9 (bedragen in duizenden euro's): 12 miljoen euro in 2027, 68 miljoen in 2028, 60 miljoen in 2029, 30 miljoen in 2030 en 20 miljoen in 2031. Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 58

Stand van uitvoering

“nieuwe kerncentrale(s) operationeel in 2040” PBL, p. 31

Het akkoord sluit nieuwe vergunningen onder de Waddenzee uit en laat de afbouw op land met de sector vormgeven. Tegelijk zet het kabinet in op winning uit de kleine velden, die de begroting steeds belangrijker noemt. Volledige afbouw is niet afgesproken.

D66 beloofde: “Gaswinning in de overige kleine velden op land en onder de Waddenzee wordt volledig afgebouwd en niet uitgebreid.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 52

Coalitieakkoord

“Het Groningerveld blijft gesloten. Er komen geen nieuwe vergunningen voor gaswinning onder de Waddenzee. Alle bestaande sectorakkoorden worden doorgezet en we blijven gas winnen op de Noordzee. Afbouw van gaswinning op land wordt op een verantwoorde manier met de sector vormgegeven.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“Door de sluiting van het Groningenveld vervult de gaswinning uit de kleine velden op land en zee een steeds belangrijkere rol in de gasvoorziening van ons land. [...] Het kabinet zet daarom in op gaswinning uit de kleine velden, daar waar het veilig en verantwoord gewonnen kan worden en met oog voor de omgeving.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 52

Stand van uitvoering

“Daarnaast zijn er op 16 januari 2026 aanvullende afspraken gemaakt over de verantwoorde afbouw van gaswinning op land, de voorwaarden waaronder deze gaswinning nog plaats zal vinden en regionale batendeling.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 53

Het akkoord houdt het Noodfonds Energie in stand, maar het kabinet noemt het een tijdelijke maatregel, niet structureel. Of het budget groter is dan bij eerdere edities, is niet vergeleken.

D66 beloofde: “Voor de vele mensen voor wie de rekening nú al onbetaalbaar is, maakt D66 het Noodfonds Energie structureel en het budget groter.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 52

Coalitieakkoord

“We blijven werken met een noodfonds energie, zodat we mensen met een kleine portemonnee gericht ondersteunen bij hun energiekosten terwijl we de energietransitie versnellen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

In een Kamerbrief

“Met de inzet van € 193 mln in het Noodfonds Energie zullen naar verwachting 500.000 huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening worden ondersteund.” Kamerbrief Toezegging commissiedebat Energie voor huishoudens

Stand van uitvoering

“Graag wil ik nogmaals benadrukken dat het Noodfonds Energie een tijdelijke maatregel is.” Kamerbrief Voortgang Noodfonds Energie

Het einddoel, volledig circulair in 2050, neemt het akkoord over. De tussenstap verschilt: D66 wilde het gebruik van nieuwe grondstoffen in 2030 halveren, het kabinet mikt op 15% minder grondstoffengebruik in 2035 dan in 2016.

D66 beloofde: “In 2050 is Nederland volledig circulair. In 2030 is het gebruik van nieuwe grondstoffen al gehalveerd.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 54

Coalitieakkoord

“We werken toe naar een volledig circulaire economie in 2050. Dit doen we mede in het belang van strategische grondstoffen. We versterken het Nationaal Programma Circulaire Economie en stellen – bij voorkeur Europese - (sectorale) circulaire doelen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“In 2050 een volledig circulaire economie, met als een van de concrete doelen dat in 2035 ons grondstoffengebruik 15% lager is dan in 2016” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 51

Stand van uitvoering

“Het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 (NPCE) en de actualisatie uit 2025 bevatten de beleidsinzet waaronder de te nemen maatregelen op het thema.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 46

Akkoord en begroting richten een Nationale Investeringsinstelling op, met geld en met een opvolger van het Groeifonds eronder. Maar de instelling is er niet voor publieke taken en richt zich op private financiering, terwijl D66 de bank ook het stroomnet en warmtenetten wilde laten financieren.

D66 beloofde: “We willen een Nationale Investeringsbank voor grote transities. Deze publieke instelling krijgt meer middelen en een breed mandaat. Het Nationaal Groeifonds, dat we hervormen, wordt onderdeel van de Nationale Investeringsbank. Ook mkb’ers krijgen toegang. En de middelen worden beschikbaar in het hele Koninkrijk, inclusief het Caribisch deel. De bank investeert in wat Nederland vooruithelpt: van verzwaring van het elektriciteitsnet tot warmtenetten in dorpen en steden, van circulaire productie tot herstel van bodem en water.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 55

Coalitieakkoord

“We richten binnen twee jaar na de start van het kabinet een Nationale investeringsinstelling op om de Nederlandse kapitaalmarkt te versterken en voor ons verdienvermogen op lange termijn.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 27

Begroting 2027

“Om de financieringsmogelijkheden voor jonge, innovatieve bedrijven te verbeteren, richt het kabinet de Nationale Investeringsinstelling (NII) op.” Miljoenennota 2027, p. 20

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, gaat de uitbreiding niet over alle genoemde producten. De begroting werkt aan producentenverantwoordelijkheid voor meubels en luiers en scherpt die voor textiel aan; schoenen vallen hooguit onder textiel, medicijnen zijn niet gevonden. Het akkoord noemt het niet.

D66 beloofde: “We breiden dit uit naar luiers, schoenen, medicijnen en andere producten met veel restafval.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 80

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“In 2027 zal gestart worden met de implementatie van het doorontwikkeltraject, worden UPV’s, zoals die voor textiel, aangescherpt en wordt gewerkt aan een nieuwe UPV voor meubels en luiers.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 56

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, gaat het geld naar de bouw, niet naar steun en garanties tijdens de exploitatie: het akkoord werkt met budget uit het Klimaatfonds aan minstens vier centrales, en de begroting betaalt de voorbereiding van de nieuwbouw.

D66 beloofde: “en we geven financiële steun en garanties voor en tijdens de exploitatie.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

“Met het beschikbare budget uit het Klimaatfonds en in samenwerking met marktpartijen wordt doorgewerkt aan de bouw van tenminste vier nieuwe kerncentrales.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 24

Begroting 2027

“Vanuit het Klimaat- en Energiefonds is budget beschikbaar gesteld” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 79

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, gaat het akkoord door met maatwerkafspraken met grote bedrijven, in plaats van die te vervangen. Wel noemt de begroting een bestaande investeringsregeling waarvoor bedrijven klimaatprojecten kunnen indienen; daarom geldt dit als een andere vorm.

D66 beloofde: “Grote bedrijven kunnen een concreet verduurzamingsproject voorstellen en een eenmalige subsidie aanvragen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 81

Coalitieakkoord

“We gaan door met de bestaande maatwerkafspraken; nieuwe maatwerkafspraken richten zich op clusters of gebieden.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 26

Begroting 2027

“Instrumenten zoals de Nationale Investeringsregeling Klimaatprojecten Industrie (NIKI) ondersteunen deze ontwikkeling.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 21

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, verkort het akkoord alleen procedures voor woningbouw en energieprojecten, met instrumenten uit de vroegere crisis- en herstelwet. Een algemene versnelling van vergunningen is niet gevonden.

D66 beloofde: “Om die reden wil D66 dat procedures voor vergunningen korter en efficiënter worden.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Alle gebiedssubsidies worden in één budget gebundeld zodat we versnippering tegengaan en we passen instrumenten uit de voormalige crisis- en herstelwet toe zodat we procedures aanzienlijk verkorten.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, werkt het akkoord toe naar een stelsel van individuele leerrechten; het persoonlijk leerbudget en scholingsvouchers komen niet terug.

D66 beloofde: “Het persoonlijk leerbudget zetten we in voor het opschalen van scholingsvouchers en publiek-private leerroutes.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 78

Coalitieakkoord

“Ondertussen werken we toe naar een stelsel van individuele leerrechten.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 43

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Anders dan D66 wilde, stelt het akkoord circulaire doelen per sector bij voorkeur in Europees verband. Een besluit over zulke doelen is in de begroting niet gevonden.

D66 beloofde: “We maken per sector circulaire doelen, zoals voor de bouw, textiel, plastics en metalen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 54

Coalitieakkoord

“We versterken het Nationaal Programma Circulaire Economie en stellen – bij voorkeur Europese - (sectorale) circulaire doelen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het akkoord neemt de doorstroombank over, maar houdt ook een hypotheekproduct voor ouderen open als alternatief. Het kabinet werkt eraan en informeert de Kamer in 2027 over de uitwerking. Er staat nog geen geld voor in de begroting.

D66 beloofde: “We richten een Nationale Doorstroombank op. Die geeft oudere mensen zekerheid over hun toekomstige woonlasten als zij verhuizen naar een kleinere, passende woning. Zo maken we verhuizen aantrekkelijker.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 22

Coalitieakkoord

“Een doorstroombank of een aantrekkelijk hypotheekproduct voor ouderen (doorstroomhypotheek) zorgen dat stenen makkelijker in geld worden omgezet.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“Daarnaast werkt het kabinet aan een doorstroombank of aantrekkelijk hypotheekproduct voor ouderen die moet zorgen dat stenen makkelijker in geld kunnen worden omgezet. [...] In 2027 wordt de Tweede Kamer over de uitwerking geïnformeerd, inclusief een implementatieplan.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 11

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wetsvoorstel dat de Leegstandwet wijzigt, kreeg in juli 2026 advies van de Raad van State. Gemeenten zouden eigenaren dan kunnen verplichten een pand weer in gebruik te nemen of te geven. Het voorstel komt niet uit akkoord of begroting en is nog niet af.

D66 beloofde: “tot het ingrijpen bij langdurige leegstand van gebouwen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Het college van burgemeester en wethouders kan na het overleg of indien geen van de uitgenodigden op de uitnodiging voor het overleg is ingegaan, een leegstandbeschikking nemen.” Wetsvoorstel Wijziging van de Leegstandwet naar aanleiding van de evaluatie

Sinds 20 maart 2026 mogen gemeenten, op initiatief van de Tweede Kamer, woningen belasten die langer dan een jaar leegstaan. Een gemeente moet de heffing eerst in een verordening opnemen en kan pas na een jaar leegstand heffen; opgelegd is ze nog nergens.

D66 beloofde: “Met een leegstandsheffing kunnen eigenaren van langdurig leegstaande panden beboet worden.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Gemeenten krijgen op initiatief van de Tweede Kamer een nieuw instrument om langdurige leegstand van woningen aan te pakken: de leegstandsheffing. Hiermee kunnen gemeenten een belasting opleggen aan eigenaren van woningen die langer dan een jaar leegstaan.” Rijksoverheid

Sinds 1 juli 2026 geldt een wet die verplichte urgentiegroepen invoert, ook voor dakloze gezinnen met kinderen; het besluit erbij volgt op 1 januari 2027. Volgens een tussentijdse evaluatie wordt het doel van nul daklozen in 2030 op dit tempo niet gehaald.

D66 beloofde: “D66 wil via Nationaal Aanpak Plan Dakloosheid mensen zonder eigen woning urgentie geven bij sociale huurwoningen (housing first).” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 31

Coalitieakkoord

“Dergelijke huisvesting helpt ook bij de versnelling van de wettelijke taakstelling voor aandachtsgroepen zoals dak- en thuislozen, mensen die uit zorginstellingen komen en statushouders.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“Ontwikkelprogramma Housing First” Begroting Volksgezondheid, p. 280

Stand van uitvoering

“Wel is bij de behandeling van het wetsvoorstel Versterking regie op de volkshuisvesting (Wvrv) in de Tweede Kamer het amendement Grinwis c.s. aangenomen. [...] Dit amendement voegt gezinnen met minderjarige kinderen zonder vaste verblijfplaats toe aan de verplichte urgentiecategorieën die worden geïntroduceerd met het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting.” Kamerbrief Voortgang Nationaal Actieplan Dakloosheid, p. 7

De begroting betaalt in 2027 energiecoaches en energiefixers die vanuit de Energiehuizen mensen helpen, in de vorm die D66 noemde. Het akkoord noemt de coaches niet. De hulp is gestart, maar is geen afspraak uit het akkoord.

D66 beloofde: “We stellen hiervoor energiecoaches aan die mensen begeleiden met maatwerkadvies vanuit de energiehuizen in de wijk.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 32

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Een deel hiervan is bestemd voor energiehulp (zoals energiecoaches en fixers) vanuit Energie huizen om energiearmoede aan te pakken. Voor 2027 is er € 42,7 mln. aan middelen beschikbaar.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 60

Stand van uitvoering

“Het plan richt zich onder meer op het beter bereiken en ondersteunen van kwetsbare huishoudens bij energiebesparing en woningverduurzaming met energiehulp via het Energiehuis, en gerichte financiering vanuit het Nationaal Warmtefonds.” Kamerbrief Reactie op de Monitor Energiearmoede 2025, p. 1

Het akkoord houdt de ambitie voor 2030 vast, maar noemt het doel lastig. Volgens de Klimaat- en Energieverkenning 2026 is de kans kleiner dan 5% dat het gehaald wordt, ook met het aanvullende beleid. Hoeveel de uitstoot in 2030 echt is, blijkt pas na 2030.

D66 beloofde: “In 2030 is er 55% minder uitstoot van broeikasgassen, in lijn met de door minister Jetten ingevoerde Klimaatwet.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

geen eigen bedrag

Stand van uitvoering

“In het basispad is de kans kleiner dan 5 procent dat dit streefdoel gehaald wordt.” PBL, p. 45

Het akkoord neemt het Europese doel over: 90% minder uitstoot in 2040 dan in 1990. Maatregelen zijn aangekondigd voor het voorjaar van 2027; de Klimaatwet heeft nog geen doel voor 2040. Met aanvullend beleid raamt de Klimaat- en Energieverkenning 2026 61 tot 72% minder.

D66 beloofde: “In 2040 is dat 90% minder, overeenkomstig met de doelstelling van de EU” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Europees is afgesproken om in 2040 in totaal 90% broeikasgasemissies netto te reduceren ten opzichte van 1990.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“Ook komt de Commissie eind dit jaar met wetsvoorstellen om de energiedoelen en het klimaatdoel van netto 90% emissiereductie in 2040 te halen.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 11

Stand van uitvoering

“Wanneer ook het aanvullende beleid wordt meegenomen, komt de geraamde uitstoot in 2040 uit op 63 tot 88 megaton CO2-equivalenten, oftewel een reductie van 61 tot 72 procent ten opzichte van 1990.” PBL, p. 8

Klimaatneutraal in 2050 staat al in de Klimaatwet; het akkoord houdt het doel vast en de begroting noemt het als streefdoel. Volgens de Klimaat- en Energieverkenning 2026 ligt Nederland niet op koers om het te halen.

D66 beloofde: “en in 2050 is Nederland klimaatneutraal.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Door vol in te zetten op lange termijnbeleid en een slimme Europese aanpak doen we alles wat nodig is om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“Deze bevat een streefdoel om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 55% te reduceren en om in 2050 netto klimaatneutraliteit te bewerkstelligen.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 39

Stand van uitvoering

“Zo ligt Nederland niet op koers richting het wettelijke doel van klimaat-neutraliteit in 2050.” PBL, p. 5

De crisisregel staat niet in het akkoord of de begroting, en er is geen Kamerstuk over gevonden. Wel maakt het akkoord kamerverhuur makkelijker. De regels voor uitkering en hypotheek vallen onder andere begrotingen, die niet zijn bekeken.

D66 beloofde: “D66 stelt een tijdelijke crisisregel in. Iedereen mag één kamer verhuren zonder dat dat negatieve financiële gevolgen heeft voor een uitkering, de belasting, de huur of een hypotheek. Zo stimuleren we woningdelen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 22

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een soepelere hypotheektoets voor starters met een hoge huur staat niet in het akkoord of de begroting. Een fonds dat de aankoop van betaalbare koopwoningen steunt, loopt door, maar verandert de toets niet.

D66 beloofde: “Voor starters die kunnen aantonen dat de hypotheeklast lager is dan hun huidige hoge huur, wordt het makkelijker om een hypotheek te krijgen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wijziging van de regels voor studieschuld bij de hypotheekaanvraag is niet gevonden in het akkoord, de begroting of een Kamerbrief. Het akkoord noemt studieschuld alleen bij kwijtschelding via de werkkostenregeling.

D66 beloofde: “We laten de studieschuld niet meer meetellen bij de hypotheekaanvraag.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een lagere btw voor de bouw van sociale huur en middenhuur is nergens gevonden. Het kabinet kiest andere middelen: subsidie voor middenhuur en een lagere overdrachtsbelasting voor investeerders, van 8% naar 7% vanaf 1 januari 2027.

D66 beloofde: “Voor de bouw van sociale huur en middenhuur gaat de btw omlaag, zodat het aantrekkelijker wordt om betaalbare huizen te bouwen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

De verplichting voor verhuurders staat in het akkoord, maar de voorwaarde dat huurders er per saldo op vooruitgaan, is in geen enkel stuk teruggevonden.

D66 beloofde: “Ze mogen die investering op termijn terugverdienen via een bescheiden huurverhoging, maar wel zodat huurders er per saldo altijd op vooruitgaan.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het akkoord noemt geen nieuwe steden aan de Lelylijn of Nedersaksenlijn. De eerste vijf locaties zijn gekozen waar geen extra geld voor bereikbaarheid nodig is; of een latere locatie aan een van de lijnen komt, staat nog niet vast.

D66 beloofde: “Tenminste twee van deze nieuwe steden liggen aan de Lelylijn en de Nedersaksenlijn, waardoor ontsluiting eenvoudig te regelen is.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 29

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Bij de selectie van deze vijf nieuwe NGW-locaties is daarom expliciet gekeken naar locaties waar geen aanvullende middelen voor bereikbaarheid nodig zijn om de woningen te realiseren.” Kamerbrief Aanwijzing nieuwe nationaal grootschalige woningbouwlocaties

Het akkoord laat de belastingregels voor de eigen woning uitdrukkelijk ongewijzigd, en in het Belastingplan 2027 staat geen afbouw. De begroting noemt alleen een onderzoek naar het eigenwoningforfait, dat in 2026 moet starten.

D66 beloofde: “We bouwen het belastingvoordeel van woningbezit af” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

“Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een hogere belasting voor beleggers is niet gevonden. Akkoord en begroting gaan de andere kant op: het akkoord wil het investeringsklimaat op de huurmarkt verbeteren, en de overdrachtsbelasting voor investeerders in huurwoningen daalt per 1 januari 2027 van 8% naar 7%.

D66 beloofde: “en gaan beleggers meer belasten.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

“De wet- en regelgeving alsmede het fiscale klimaat op de huurmarkt worden zodanig vormgegeven dat het investeringsklimaat verbetert en het aanbod van huurwoningen weer kan toenemen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 18

Begroting 2027

“Zo zal de overdrachtsbelasting voor investeerders in huurwoningen per 1 januari 2027 worden verlaagd van 8% naar 7%.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 14

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wettelijke verdeling over gemeenten naar inwoneraantal is niet gevonden. Er bestaat al een wettelijke taakstelling voor aandachtsgroepen, en de wet die de regie op de volkshuisvesting versterkt, sinds 1 juli 2026 van kracht, regelt zo'n verdeling niet.

D66 beloofde: “We regelen wettelijk dat huisvesting voor aandachtsgroepen eerlijk wordt verdeeld over gemeenten, op basis van het inwoneraantal.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 24

Coalitieakkoord

“Dergelijke huisvesting helpt ook bij de versnelling van de wettelijke taakstelling voor aandachtsgroepen zoals dak- en thuislozen, mensen die uit zorginstellingen komen en statushouders.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 19

Begroting 2027

“Via de Woondeals zal aandacht zijn voor voldoende passende woningen voor aandachtsgroepen. Ook trad het wetsvoorstel Versterking regie op de volkshuisvesting op 1 juli 2026 in werking, en het bijbehorende besluit treedt op 1 januari 2027 in werking.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 12

Stand van uitvoering

“Bij ministeriële regeling worden ouderen en andere, tot een bij die regeling aangewezen aandachtsgroep behorende, categorieën personen aangewezen van wie de woonbehoefte of huisvesting bijzondere aandacht behoeft.” Wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting, p. 13

Een nationale bouwbaas die gemeenten en provincies helpt en geschillen beslecht, is niet gevonden. Het akkoord geeft het Rijk wel een sterkere regierol in de woningbouw, en de Huurcommissie beslecht geschillen, maar alleen over huurzaken.

D66 beloofde: “D66 wil een nationale bouwbaas: een centrale regisseur die gemeenten en provincies ondersteunt bij de woningbouw en geschillen kan beslechten.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Onteigening bij woningbouwplannen die te lang stilliggen, is niet gevonden in akkoord, begroting of uitvoering. Het raakt aan het grondbeleid voor gemeenten, zoals het voorkeursrecht en het kostenverhaal, maar een uitbreiding naar stilliggende plannen staat nergens.

D66 beloofde: “Van de mogelijkheid van onteigening wanneer woningbouwplannen onevenredig lang stilliggen” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een regeling waarmee corporaties of ontwikkelaars het risico van optoppen kunnen overnemen, is nergens gevonden. De lopende verkenning naar makkelijker optoppen gaat over regels, niet over wie het risico draagt.

D66 beloofde: “Daarnaast moet het mogelijk worden het ontwikkelrisico van het optoppen met extra woningen door professionals (corporatie of ontwikkelaar) over te laten nemen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Landelijke optopteams zijn nergens gevonden. Ook de plannen van het kabinet om bestaande woningen beter te benutten, noemen zulke teams niet.

D66 beloofde: “Met landelijke optopteams maken we de regelgeving rondom het optoppen eenvoudiger.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een doorbouwfonds voor betaalbare woningen komt in geen enkel stuk voor. Het Rijk onderzoekt wel een doorbouwfaciliteit, maar dat gaat om een faciliteit voor de markt, niet om een overheidsfonds.

D66 beloofde: “Daarom richten we een doorbouwfonds op voor betaalbare woningen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een regel die woningzoekenden formeel belanghebbende maakt bij de rechtbank en de Raad van State, is nergens gevonden.

D66 beloofde: “Landelijk maken we potentiële bewoners formeel belanghebbende bij de Rechtbank en de Raad van State.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

De eis dat elke huurdersvereniging minstens twee woningzoekenden heeft, is in geen enkel stuk gevonden.

D66 beloofde: “Daarnaast willen we dat elke huurdersvereniging minimaal twee woningzoekenden heeft.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een landelijk noodnummer bij dreigende dakloosheid is niet gevonden in akkoord, begrotingen of uitvoering.

D66 beloofde: “We stellen een landelijk noodnummer in bij dreigende dakloosheid zodat snel de juiste hulp kan worden ingeschakeld.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 31

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een besluit om de kostendelersnorm af te schaffen, is niet gevonden. Het vorige kabinet liet onderzoeken wat varianten van de norm betekenen voor woningdelen; dat rapport ging op 10 maart 2026 naar de Kamer. De begroting van Sociale Zaken is niet bekeken.

D66 beloofde: “Zolang de woningcrisis duurt, pakken we op korte termijn het woningtekort aan met maatregelen om woningdelen te stimuleren, bijvoorbeeld door het afschaffen van de kostendelersnorm.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 31

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Met deze brief bied ik uw Kamer het onderzoeksrapport «Verkenning varianten kostendelersnorm en het effect op woningdelen» van Significant APE aan (bijlage 1). Mijn voorganger heeft dit onderzoek laten uitvoeren, in samenwerking met het Ministerie van SZW.” Kamerbrief Verkenning varianten kostendelersnorm, p. 1

Subsidies met een maximum op basis van raamprijzen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zijn niet gevonden. De bestaande subsidie voor isolatie en andere maatregelen werkt met vaste bedragen per maatregel.

D66 beloofde: “Dat doen we door subsidies voor isolatie, ventilatie en zonnepanelen aan een maximum op basis van raamprijzen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 32

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een milieuprestatie-eis voor verbouwingen en renovaties is niet gevonden. De bestaande eis geldt voor nieuwbouw en wordt geëvalueerd; ook het akkoord gaat alleen over duurzaamheidsnormen bij nieuwbouw.

D66 beloofde: “D66 voert een milieuprestatie-eis in, zodat bij verbouwingen en renovaties duurzaam bouwen de norm wordt.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 32

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Dat het fonds voor funderingsherstel ook voor verduurzaming mag worden gebruikt, is nergens gevonden. Het fonds werkt sinds 1 juli 2025 in heel Nederland, maar alleen voor funderingsherstel. De begroting breidt de aanpak van funderingsschade wel uit.

D66 beloofde: “D66 wil voor die wijken dat het Fonds niet alleen beschikbaar is voor het herstellen van funderingsschade, maar ook gebruikt mag worden voor het verduurzamen van de woningen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 33

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Daarnaast intensiveren we de aanpak van funderingsschade, een groeiend probleem door klimaatverandering en veroudering van gebouwen. Met de Nationale Aanpak Funderingen zetten we in op bewustwording, preventie, betere informatie en ondersteuning bij onderzoek en herstel.” Begroting Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening 2027, p. 15

Stand van uitvoering

“Met ingang van 1 juli 2025 heeft het FDF landelijke werking gekregen, zodat het FDF beschikbaar is voor iedereen in Nederland die onder de doelgroep valt.” Beleidskeuzes uitgelegd VRO, p. 5

Een grens aan de huurverhoging na verduurzaming, hooguit 75% van de energiebesparing en met instemming van de huurder, is niet gevonden in akkoord, begroting of Kamerbrieven.

D66 beloofde: “We voeren een investeringscontract in: huurverhoging na verduurzaming mag maximaal 75% van de energiebesparing bedragen, met instemming van de huurder.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 33

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een regeling waarbij de lening voor isolatie of een elektrische auto wordt afbetaald uit de lagere energiekosten, is niet gevonden. Een bestaand fonds geeft wel gunstige leningen voor energiebesparing.

D66 beloofde: “We maken het makkelijker voor mensen om duurzamer te leven, zonder extra maandlasten. Mensen kunnen bijvoorbeeld hun huis isoleren of gaan rijden in een elektrische auto zónder dat dit elke maand extra geld kost. De lening hiervoor wordt afbetaald uit de lagere energiekosten.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 23

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Raden van woningzoekenden in gemeenten, naar het voorbeeld van Utrecht, zijn in akkoord en begroting niet gevonden.

D66 beloofde: “We willen dat gemeenten raden van woningzoekenden instellen, naar het voorbeeld van Utrecht.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 30

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Financiering van verduurzaming die aan de woning vastzit en bij verkoop overgaat, is niet gevonden; het bestaande fonds leent aan de eigenaar, niet aan de woning.

D66 beloofde: “D66 zet in op gebouwgebonden financiering voor de verduurzaming van huizen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 32

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het akkoord wil minder afhankelijk worden van ondemocratische landen, maar een besluit om de gasimport te stoppen is niet gevonden. De begroting houdt de importterminal voor vloeibaar gas in de Eemshaven juist langer open.

D66 beloofde: “We stoppen zo snel mogelijk met het importeren van gas, en vloeibaar gas in het bijzonder, van landen met autoritaire leiders.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Daarmee maken we ruimte voor groene groei en worden we minder afhankelijk ondemocratische landen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 24

Begroting 2027

“Om deze flexibiliteit en leveringszekerheid verder te ondersteunen, wordt onder andere ingezet op het langer in bedrijf houden van de LNG-importterminal in Eemshaven, ofwel de Eems Energy Terminal (EET).” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 19

Stand van uitvoering

“Rusland leverde in 2025 nog 4 procent van het totale geïmporteerde aardgas.” PBL, p. 86

Het akkoord noemt internationaal talent alleen in algemene zin en voor hogescholen en universiteiten. Een maatregel om mbo'ers uit Europa aan de slag te laten gaan, is niet gevonden.

D66 beloofde: “Ook maken we het mogelijk dat mbo’ers uit heel Europa aan de slag kunnen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“De Nederlandse arbeidsmarkt heeft talent nodig. We leiden via mbo, hbo en wo talent op gericht op de arbeidsmarkt en trekken waar nodig gericht internationaal talent aan.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 29

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Er is geen afspraak in het akkoord en geen besluit in de begroting om te stoppen. Het verbruik van biomassa daalt naar verwachting wel, maar door aflopende subsidies uit eerder beleid, niet door een besluit van dit kabinet.

D66 beloofde: “We stoppen met het verbranden van hout om stroom op te wekken. We stoppen stap voor stap met de inzet van biomassa voor elektriciteit. Alleen hoogwaardig gebruik van reststromen blijft toegestaan, bijvoorbeeld als grondstof voor nieuwe producten of in sectoren zonder groen alternatief.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 52

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Het biomassaverbruik neemt richting 2040 naar verwachting af, met name omdat het verbruik van biotransportbrandstoffen en het gebruik van vaste biomassa voor productie van elektriciteit en warmte dalen.” PBL, p. 78

Een regel om de energiebelasting te salderen voor thuisbatterijen en elektrische auto's is niet gevonden in het akkoord, de begroting of het Belastingplan 2027. De begroting noemt alleen de bestaande salderingsregeling bij teruglevering.

D66 beloofde: “De energiebelasting wordt gesaldeerd om stapelen van energiebelasting te voorkomen en daarmee gereguleerd gebruik van thuisbatterijen en vehicle to grid (v2g) te stimuleren.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 53

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

De vlaktaks staat niet in het akkoord; dat noemt alleen in algemene woorden het afbouwen van prikkels voor fossiele brandstoffen. De begroting telt de huidige degressieve tarieven in de energiebelasting (lager bij meer verbruik) in 2027 als regeling van samen ongeveer 5,8 miljard euro.

D66 beloofde: “Om de fossiele subsidies sneller af te bouwen wordt een vlaktaks voor energiebelasting op aardgas en elektriciteit ingevoerd.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 53

Coalitieakkoord

“We werken aan het afbouwen van financiële prikkels voor fossiele brandstoffen, en doen dit zoveel mogelijk in Europees verband.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 26

Begroting 2027

Fiscale regelingen in tabel 22 (bedragen in miljoenen euro's): de degressieve tariefstructuur van de energiebelasting is in 2027 3.658 miljoen waard voor elektriciteit en 2.153 miljoen voor gas. Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 91

Stand van uitvoering

niet gevonden

Einddata per sector voor fossiele technieken zijn nergens gevonden. Het akkoord zet wel bestaande maatwerkafspraken met clusters of gebieden voort; dat is iets anders. De einddata in de begrotingen gaan over subsidies.

D66 beloofde: “We stellen per sector een duidelijke einddatum voor fossiele technieken en we maken duidelijke plannen voor de overstap naar duurzame alternatieven. Zo weten bedrijven waar ze aan toe zijn en kunnen investeerders duurzame keuzes maken. De overheid zorgt voor de juiste voorwaarden: van vergunningen en netaansluiting tot passende regels.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 53

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Maatschappelijk verantwoord inkopen bestaat al en wordt gevolgd, maar het doel van de helft circulaire aanbestedingen in 2035 en alles in 2045 staat niet in akkoord of begroting. Ook waar het akkoord het Rijk als eerste afnemer noemt, staat geen aandeel of jaartal.

D66 beloofde: “Overheden geven het goede voorbeeld: in 2035 is minstens de helft van hun aanbestedingen circulair en in 2045 alles.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 54

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Daarnaast wordt € 0,5 mln bijgedragen aan RIVM voor werkzaamheden omtrent de monitoring impact maatschappelijk verantwoord inkopen, biotische reststromen en grondstoffen en recycling.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 82

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een materialenpaspoort voor gebouwen is niet gevonden in het akkoord of de begrotingen. Niet onderzocht is of Europese regels voor gebouwen al iets vergelijkbaars opleggen.

D66 beloofde: “Gebouwen krijgen een materialenpaspoort. Daarin staat precies welke materialen zijn gebruikt. Zo gaan productiematerialen later niet verloren en kunnen ze worden hergebruikt.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 54

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een laag btw-tarief voor reparaties staat niet in het akkoord, de begrotingen of het Belastingplan 2027.

D66 beloofde: “Om reparatie aantrekkelijker te maken, hanteren we het lage BTW-tarief voor reparaties, zoals schoenmakers en telefoonreparaties.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 55

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een digitaal paspoort per product is niet gevonden in het akkoord of de begrotingen. Niet onderzocht is of Europese ecodesignregels zulke paspoorten al opleggen.

D66 beloofde: “Elk product krijgt een digitaal paspoort met informatie over de herkomst en samenstelling van het product, en hoe het te recyclen is. Hiermee dringen we ook fast fashion terug.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 55

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een nationaal actieplan tegen ultrafast fashion is niet gevonden. Er loopt een breder programma voor circulair textiel, waarvan de doelen volgens de eigen monitor nog niet binnen bereik zijn. De begroting scherpt wel de producentenverantwoordelijkheid voor textiel aan.

D66 beloofde: “Er komt een nationaal actieplan tegen ultrafast fashion, dat aansluit bij de Europese textielstrategie.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 55

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“De monitor onderstreept daarmee dat aanvullende maatregelen nodig zijn om de transitie naar een circulaire textielketen in 2050 te realiseren.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 106

Stand van uitvoering

niet gevonden

Maatregelen tegen greenwashing, zoals minder keurmerken of boetes voor valse claims, zijn niet gevonden. Het akkoord noemt een keurmerk alleen voor lesmethoden.

D66 beloofde: “We treden op tegen bedrijven die zich groener voordoen dan ze zijn (greenwashing). We verminderen het aantal groene keurmerken. De keurmerken die overblijven krijgen strengere standaarden en worden beter gecontroleerd. Bedrijven die mensen misleiden met valse claims worden hard aangepakt met boetes.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 55

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een nieuwe vastlegging van de doelen voor 2040 en 2050 is niet gevonden; het akkoord houdt vast aan de bestaande doelen in de Klimaatwet. Het kabinet bereidt wel een wetswijziging voor na een rechterlijk vonnis over tussendoelen, maar nergens staat dat het 2040-doel erin komt.

D66 beloofde: “Dit leggen we vast in de Klimaatwet.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Daarom wordt in Europees verband doorgewerkt aan het halen van de Klimaatdoelen en houden we daarnaast vast aan de klimaatdoelen uit de nationale Klimaatwet.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

“Op het gebied van klimaatmitigatie in Europees Nederland betekent dit concreet dat het kabinet momenteel een wetsvoorstel voorbereidt tot wijziging van de Klimaatwet dat voldoet aan het vonnis. [...] Het kabinet streeft ernaar om het conceptwetsvoorstel tot wijziging van de Klimaatwet in het vierde kwartaal van 2026 in consultatie te brengen.” Kamerbrief Klimaat- en Energieverkenning 2026 en kabinetsaanpak

Klimaatneutraliteit in 2040 is niet gevonden in akkoord of begroting. Voor 2040 houdt het akkoord het Europese doel van 90% minder uitstoot aan; klimaatneutraliteit staat er pas voor 2050.

D66 beloofde: “D66 blijft daarbij streven naar klimaatneutraliteit in 2040.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wetswijziging om collectieve opwekking makkelijker te maken, is niet gevonden in akkoord of begroting. De begroting steunt energiecoöperaties en VvE's wel met subsidie voor kleinschalige projecten met zon, wind of waterkracht.

D66 beloofde: “We passen wetgeving aan om collectieve opwekking van energie te vergemakkelijken.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Met de SCE worden energiecoöperaties en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) gestimuleerd om lokaal en in coöperatief verband hernieuwbareel ektriciteit op te wekken door middel van zon-PV, wind op land of waterkracht in kleinschalige projecten.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 67

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een kwaliteitsbudget om projecten in de leefomgeving in te passen, is nergens gevonden. Het akkoord noemt wel een ruimtelijk kwaliteitskader voor welstand; dat is iets anders.

D66 beloofde: “We introduceren een kwaliteitsbudget om projecten in te passen in de leefomgeving.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een fiscale maatregel om deelname aan energiecoöperaties aantrekkelijker te maken, is niet gevonden in akkoord, Belastingplan 2027 of Miljoenennota. De begroting steunt coöperaties wel met subsidie.

D66 beloofde: “Participatie via energiecoöperaties wordt fiscaal aantrekkelijk gemaakt.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een plicht voor bedrijven om geld opzij te zetten voor het opruimen van boorplatforms, leidingen en installaties is niet gevonden. De begroting reserveert wel geld voor mijnbouwschade, maar dat gaat over schade, niet over afbraak.

D66 beloofde: “Bedrijven worden verplicht reserveringen te treffen voor het reinigen, afbreken en ombouwen van boorplatforms, leidingen en installaties.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een verplichting om 15% van nieuwe energieprojecten in lokaal eigendom te geven, is niet gevonden; het akkoord zegt er niets over. De begroting stimuleert lokaal eigendom en omgevingsfondsen, maar dat is bestaand beleid, geen uitwerking van deze belofte.

D66 beloofde: “We verplichten ontwikkelaars om minstens 15% van nieuwe energieprojecten beschikbaar te stellen voor lokaal eigendom” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 78

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Het stimuleren van lokaal eigendom en omgevingsfondsen bij duurzame opwek.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 44

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een minimumprijs voor CO2 buiten de Europese emissiehandel is niet gevonden. Het kabinet gaat de andere kant op: het schaft de nationale CO2-heffing voor de industrie af, voor een gelijk speelveld in Europa en tegen weglek van bedrijvigheid. In 2028 verdwijnt de heffing.

D66 beloofde: “In 2026 voeren we een wettelijk vastgelegde minimumprijs voor CO2 in voor sectoren buiten het Emissiehandelssysteem (ETS).” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

“Om bedrijven in staat te stellen om te investeren in verduurzaming, creëren we een gelijk speelveld en voeren we een stabiel langetermijnbeleid, daarom schaffen we de nationale CO2-heffing af en zetten we met oog voor een gelijk Europees speelveld en versnelling van elektrificatie en verduurzaming in op een verlaging van de elektriciteitskosten.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 26

Begroting 2027

“Om te komen tot een gelijker speelveld binnen Europa en de risico’s op weglek van bedrijvigheid en het verplaatsen van CO2-uitstoot te beperken, is in het coalitieakkoord Aan de Slag de afschaffing van de CO2-heffing aangekondigd.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 20

Stand van uitvoering

“Sinds 1 januari 2021 geldt voor industriële bedrijven met een hoge CO2-uitstoot een nationale CO2-heffing.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 87

Een pauzeknop die de beprijzing van uitstoot tijdelijk uitstelt op plekken zonder capaciteit om te vergroenen, is nergens gevonden.

D66 beloofde: “Daarom komt er een pauzeknop: op plekken zonder capaciteit voor een ondernemer om te vergroenen, stellen we de uitstootbeprijzing tijdelijk uit.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een directe stop op nieuwe fossiele subsidies is niet gevonden. Het akkoord wil financiële prikkels voor fossiele brandstoffen afbouwen, maar de begroting verlengt in 2027 juist de korting op de dieselaccijns.

D66 beloofde: “We stoppen per direct met nieuwe afspraken voor fossiele subsidies, zoals fiscale vrijstellingen voor diesel of kolen” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

“We werken aan het afbouwen van financiële prikkels voor fossiele brandstoffen, en doen dit zoveel mogelijk in Europees verband.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 26

Begroting 2027

“De korting op dieselaccijns (11,905 eurocent) wordt in 2027 verlengd.” Miljoenennota 2027, p. 49

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een afbouwpad met einddata per fossiele regeling is niet gevonden. Het akkoord spreekt alleen in algemene woorden over afbouw, en de begroting vertraagt de afbouw van de korting op diesel- en benzineaccijns juist.

D66 beloofde: “en stellen per regeling een afbouwpad op met duidelijke einddata.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een einddatum voor gaswinning op de Noordzee is niet gevonden. Het akkoord zegt het tegendeel: het kabinet blijft gas winnen op de Noordzee. De begroting rekent op de kleine velden, en de afspraken van 16 januari 2026 gaan alleen over afbouw op land.

D66 beloofde: “Gaswinning onder de Noordzee bouwen we zo snel mogelijk af en beëindigen we uiterlijk voor 2040.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

“Alle bestaande sectorakkoorden worden doorgezet en we blijven gas winnen op de Noordzee.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

“Door de sluiting van het Groningenveld vervult de gaswinning uit de kleine velden op land en zee een steeds belangrijkere rol in de gasvoorziening van ons land.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 52

Stand van uitvoering

“Daarnaast zijn er op 16 januari 2026 aanvullende afspraken gemaakt over de verantwoorde afbouw van gaswinning op land, de voorwaarden waaronder deze gaswinning nog plaats zal vinden en regionale batendeling.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 53

Een modernisering van de afvalwetgeving is niet gevonden. Wel loopt de voorbereiding van een Circulair Materialenplan, de opvolger van het Landelijk Afvalbeheerplan; dat is beleid onder de bestaande wet, geen nieuwe wetgeving.

D66 beloofde: “We moderniseren afvalwetgeving en passen regels aan die hergebruik onbedoeld belemmeren.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 80

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

“Circulair Materialenplan, als opvolger van het nr. 305 Landelijk Afvalbeheerplan, brengt de m.e.r. de milieueffecten in beeld voor de belangrijkste nieuwe beleidsvoornemens die mogelijk een plek krijgen in het CMP.” Begroting Klimaat en Groene Groei 2027, p. 108

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een verdeling van de kosten van de steun voor kernenergie over alle energiegebruikers is niet gevonden; het akkoord betaalt de bouw uit het Klimaatfonds.

D66 beloofde: “We verdelen de kosten van die steun over alle energiegebruikers” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het akkoord blijft investeren in wind op zee, tot 40 gigawatt, met tenders vanaf 2027. Een besluit om de toewijzing te versnellen is niet gevonden.

D66 beloofde: “We versnellen de toewijzing van windmolens op zee” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 76

Coalitieakkoord

“Voor schone energie van eigen bodem blijven we investeren in wind op zee via Contracts for Difference voor 40 GW.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 24

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een wettelijke verantwoordelijkheid van netbeheerders voor genoeg netcapaciteit is niet gevonden. Het akkoord komt wel met een crisiswet die procedures voor het stroomnet versnelt.

D66 beloofde: “De energietransitie loopt vast zonder voldoende ruimte op het net. Daarom mogen netbeheerders sneller investeren. Ze worden verantwoordelijk voor genoeg netcapaciteit, die aansluit bij onze klimaatdoelen.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 51

Coalitieakkoord

“Naast de lopende aanpakken en het wetgevingsprogramma “sneller uitbreiden elektriciteitsnet” maken we een Crisiswet Netcongestie, we versnellen daarmee de procedures voor vergunningen en grijpen in als de bouw/aanleg stagneert.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 24

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Eisen aan hoe goed producten te repareren zijn, zijn in akkoord en begroting niet gevonden. Niet onderzocht is of Europese ecodesignregels zulke eisen al stellen.

D66 beloofde: “Ook stellen we eisen aan hoe goed producten te repareren zijn.” D66, Verkiezingsprogramma 2025-2030, p. 54

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een mogelijkheid voor de overheid om centrales tegen een vergoeding van de restwaarde te sluiten, is in akkoord, begrotingen en brieven niet gevonden.

D66 beloofde: “We willen dat de overheid tegen een redelijke vergoeding van restwaarde tot sluiting van centrales kan overgaan wanneer ze een schoner en goedkoper duurzaam energiesysteem kan en wil inzetten.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Een mogelijkheid om bij te lage reserveringen verhaal te halen bij aandeelhouders, is in akkoord, begrotingen en brieven niet gevonden.

D66 beloofde: “Indien deze reserveringen tekortschieten, moet verhaal op aandeelhouders en eerdere uitkeringen mogelijk zijn.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 77

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Voorrang voor lokale energie-initiatieven bij netaansluitingen is niet gevonden; voorrang gaat nu naar projecten van groot maatschappelijk belang.

D66 beloofde: “Lokale energie-initiatieven krijgen voorrang bij netaansluitingen, toegang tot kennis en geld en hulp van de overheid.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 78

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Het afbouwen van milieuschadelijke belastingkortingen in luchtvaart, scheepvaart en industrie is niet gevonden. De begroting gaat deels de andere kant op: ze verlaagt het hoge tarief van de vliegbelasting en verlengt de dieselaccijnskorting.

D66 beloofde: “D66 wil de milieuschadelijke belastingkortingen in luchtvaart, scheepvaart en industrie afbouwen, in Europees tempo waar nodig, nationaal waar het kan.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 79

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Aangescherpte productnormen en een verplichting voor producenten tot hergebruik zijn niet als besluit gevonden. Het akkoord stelt wel circulaire doelen en versterkt het programma voor circulaire economie.

D66 beloofde: “We scherpen productnormen aan, verplichten producenten tot hergebruik en sturen als overheid op het sluiten van kringlopen.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 80

Coalitieakkoord

“We versterken het Nationaal Programma Circulaire Economie en stellen – bij voorkeur Europese - (sectorale) circulaire doelen.” Coalitieakkoord "Aan de slag", p. 25

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden

Producenten verantwoordelijk maken voor de hele levenscyclus van hun producten is niet als besluit gevonden. Bestaande regelingen voor producentenverantwoordelijkheid worden wel gemoderniseerd.

D66 beloofde: “Producenten worden verantwoordelijk voor de volledige levenscyclus van hun producten.” D66, Uitvoeringsprogramma 2025-2030, p. 80

Coalitieakkoord

niet gevonden

Begroting 2027

niet gevonden

Stand van uitvoering

niet gevonden